Jak prawidłowo ustawić kolumny?
Autor:      26/07/2021 16:59:48     Poradnik , Stereo    Comments 0
Jak prawidłowo ustawić kolumny?

Problem z usytuowaniem kolumn w pomieszczeniu jest bardziej złożony niż mogło by się wydawać i zależy od bardzo wielu aspektów. W pierwszej kolejności powinniśmy zaglądnąć do materiałów dostarczonych przez producenta kolumn i stosować się do zaleceń tam zawartych. W następnym kroku powinniśmy zaufać własnemu słuchowi  i nieco poeksperymentować, ponieważ warunki akustyczne panujące w naszym pomieszczeniu mogą spowodować, że będą potrzebne korekty. Niniejszy zbiór informacji przeznaczony jest dla osób rozpoczynających przygodę i jest jedynie wskazówką a nie zaleceniem, dlatego też warto eksperymentować, albo też skorzystać z opcji konfiguracji przez specjalistę, który za nas przejdzie wszystkie kroki i w oparciu o nasze preferencje dostosuje dźwięk systemu do warunków panujących w pomieszczeniu.

Odległość od ściany tylnej, czyli problem bas reflexu

Na początek chcę zaznaczyć iż mitem jest częste sformułowanie, że można kolumny z bas reflexem (przednim) ustawiać blisko ściany, ponieważ jedno z drugim nie za wiele ma ze sobą wspólnego. Jest to nieco bardziej skomplikowana sytuacja, ponieważ oczywiście poziom basu i jego „dudnienie” może zależeć od portu bas reflex, aczkolwiek nie zawsze to on musi być przyczyną, bo również wzbudzanie się konkretnej częstotliwości może być spowodowany nakładaniem się częstotliwości generowanych przez membrany i być kwestią stricte akustyki. 

Nie mniej jednak są zarówno plusy jak i minusy konstrukcji z tylnym bas refleksem, a to czy kolumny będą „możliwie” dobrze grać blisko ściany świadczy całość konstrukcji a nie sam „wylot powietrza”. Konstrukcje z tylnym portem wylotowym dają nam możliwość moderowania ilości basu poprzez korekcję odległości kolumny od ściany, wtedy jeżeli dosuniemy je do tylnej ściany będziemy uzyskiwali większą jego ilość, natomiast w odwrotnej sytuacji zmniejszymy ją, zapewniając nieco większą kontrolę nad niskimi tonami. W tej sytuacji na pewno musimy pogodzić nasze warunki akustyczne wraz z możliwościami odsunięcia kolumn, co możemy ocenić wyłącznie po testach sprzętu w naszym docelowym pomieszczeniu. 

W kontekście zaleceń producentów są szkoły, które twierdzą iż są odporne na bliskość ścian i tutaj mogę podać przykłady jako obudowy zamknięte, linie transmisyjne (PMC) czy membrany pasywne (Tannoy Precision 6.4). Z reguły jednak producenci podają iż kolumny powinny stać oddalone powyżej 50 cm od tylnej ściany. Druga szkoła mówi o zasadzie 1/3 do 1/5 długości pomieszczenia. W tym zakresie powinniśmy je postawić. Znalazłem także informację, iż kolumny powinny stać od 5cm do 1m oraz powyżej 2,2m od tylnej ściany. Również jest teoria, która mówi o odsunięciu ich o kwadrat średnicy otworu wylotowego.

Rozstaw kolumn oraz odległość do słuchacza 

Tu producenci są niemal zgodni. Odległość między kolumnami dobrze aby wynosiła mniej więcej tyle samo co odległość kolumn do słuchacza. Oznacza to, że kolumny oraz słuchacz mają tworzyć trójkąt równoboczny. W przypadku braku możliwości takiej rozstawy musimy zadbać aby odsłuch był w trójkącie równoramiennym, czyli obie kolumny są oddalone od słuchacza o tą samą odległość. Dotyczy to w dużej mierze rozwiązań stereofonicznych bez możliwości korekcji balansu, chociaż pomieszczenia różnią się na tyle mocno pomiędzy sobą, że nie zawsze punkt przecięcia się osi kolumn musi przypadać na punkt odsłuchowy. Bywa i tak, że przesunięcie go poza słuchacza, czy też tzw. „sweet spot” daje lepsze efekty i poszerza scenę, czy też daje wrażenie lepszego wypełnienia, za co są odpowiedzialne w dużej mierze pierwsze odbicia. 

Poza sytuacjami opisanymi powyżej, rynek audio oferuje funkcję kalibracji w amplitunerach kina domowego, oraz czasem również zdarzają się w urządzeniach stereo (chociaż na ten moment jeszcze rzadko), dzięki czemu produkt za nas skoryguje nierównomierne usytuowanie kolumn, ustawi opóźnienia itd. 

Umiejscowienie kolumn pod kątem wysokości

W tym przypadku należy rozgraniczyć ten aspekt na dwie sytuacje. Jeżeli mamy do czynienia z kolumnami podłogowymi, to sytuacja jest bardzo prosta, powinny one stanąć na podłodze. W takim przypadku konstruktorzy pomyśleli już za nas i najbardziej kierunkowe częstotliwości, które mają mniejszy kąt propagacji są umiejscowione na wysokości mniej więcej naszych uszu, aby jak najmniejszą drogę miały do pokonania, oraz jak najbardziej precyzyjnie „celowały” w nasze uszy, dlatego bardzo często w kolumnach mających nawet około 2m wysokości, przetworniki wysokotonowe będą na wysokości właśnie naszego aparatu słuchu. 

W przypadku zakupu kolumn podstawkowych, czy też monitorów, kolumn surround, musimy już o takie aspekty zadbać sami i w miarę możliwości brać pod uwagę tą samą zasadę jaka przyświeca konstruktorom podczas projektowania podłogówek. Wtedy w zależności od tego, czy będą one na podstawkach głośnikowych, czy też uchwytach wybrać takie, które dadzą nam możliwość zrealizowania tego zadania. W przypadku standów możemy wybierać spośród uniwersalnych i tutaj najczęściej ich wysokość to 60 lub 80 cm, natomiast są również takie, które dają możliwość spersonalizowania zarówno wysokości podstawki, jak i samej wielkości tacki pod kolumny (jednym z przykładów może być tutaj polska marka Rogoz Audio). 

Posadowienie kolumn 

Tu także większość producentów jest ze sobą zgodna. Kolumny powinny stać stabilnie w sposób możliwie jak najlepszy zapewniając jak najmniejsze przenoszenie wibracji i tutaj spotkać można np. komory do zasypania piaskiem, bądź też specjalnym balastem. To czy kolumny będą stały na kolcach, gumowych nóżkach jest innego rodzaju sporem, ponieważ one mają za zadanie jak najbardziej odsprzęgać kolumnę od podłoża. 

Skręcenie kolumn

Tu spotkałem się z bardzo różnymi opiniami:

a) Dali (wstęgowe) zaleca aby ich kolumny stały prostopadle do ścian. Oznacza to że nie powinniśmy skręcać tych kolumn w stronę słuchacza.

b) Kolejna szkoła (Tannoy, Klipsch) zaleca skręcenie aby linia osi kolumn przecinała się w miejscu odsłuchu

c) Dalej (PMC) zaleca aby linia przecinała się 50 cm za słuchaczem

d) Ambasador Marantza Pan Ken Ishiwata skręca kolumny znacząco do środka. Ich oś przecina się ok metr przed słuchaczem. 

Ustawienie kolumn w pomieszczeniu

Unikajmy umieszczania kolumn w rogach pomieszczenia, gdyż jest to miejsce w których najczęściej powstają fale stojące i kumuluje się energia basu. Unikajmy także wstawiania kolumn pomiędzy różne elementy wyposażenia pokoju, jak szafy, segmenty czy inne meblościanki, ponieważ niepotrzebnie tworzymy dodatkową komorę i może się okazać, że w niektórych sytuacjach nie będziemy w stanie zapanować nad zakresem niskich tonów, a poza tym zawęzić nam scenę powodując, że pierwsze odbicia będą bardzo szybko. Powinniśmy także zadbać aby bezpośrednio przed kolumnami nie znajdowały się inne przedmioty, które mogły by spowodować zakłócenie fal. Tu polecam chociaż na jeden odsłuch odstawić na bok stolik, który przeważnie znajduję się w domowym wyposażeniu.

Spis treści:

Podsumowanie:

  • W pierwszej kolejności powinniśmy zaglądnąć do materiałów dostarczonych przez producenta kolumn i stosować się do zaleceń tam zawartych.
  • W przypadku monitorów powinniśmy zadbać o odpowiednią wysokość standów.
  • Kolumny powinny stać stabilnie w sposób możliwie jak najlepszy zapewniając zachowanie drgań w obudowie.
  • Unikajmy położenia kolumn w rogach pomieszczenia.

Katetgorie: